برنامه زمان‌بندی و نمودار گانت
این بخش چیست؟
ماژول برنامه زمان‌بندی امکان تعریف فعالیت‌ها، عملیات اجرایی و زیرعملیات‌ها را به‌صورت سلسله‌مراتبی می‌دهد. برای هر ردیف تاریخ شروع/پایان، مدت، درصد پیشرفت، بودجه برآوردی و هزینه انجام‌شده ثبت می‌شود. وابستگی‌های زمانی (شروع به شروع، پایان به شروع، شروع به پایان و پایان به پایان) بین عملیات‌ها تعریف می‌شود و نمودار گانت تعاملی، وضعیت را با رنگ‌بندی هشدار نشان می‌دهد.
آموزش گام‌به‌گام
- ۱
تعریف عملیات جدید در برنامه
دکمه «عملیات جدید» را بزنید. می‌توانید از عملیات‌های اجرایی از قبل ثبت‌شده در پروژه انتخاب کنید یا یک عنوان جدید تایپ کنید. تاریخ‌ها و پیشرفت را وارد نمایید.
- ۲
تفکیک سرگروه (فعالیت اصلی)
اگر ردیفی صرفاً عنوان دسته‌بندی گانت است (مثل «سفت‌کاری» یا «تاسیسات»)، تیک سرگروه را بزنید. سرگروه بازه زمانی خود را خودکار از زیرمجموعه‌ها می‌گیرد.
- ۳
تعریف وابستگی زمانی
در فرم عملیات، وابستگی را انتخاب کنید و نوع رابطه را تعیین کنید: شروع به شروع (SS)، پایان به شروع (FS)، شروع به پایان (SF) یا پایان به پایان (FF). تاریخ‌های وابسته با تغییر والد خودکار تنظیم می‌شوند.
نکته: وابستگی فقط برای عملیات اجرایی است؛ برای ردیف فعالیت اصلی نمایش داده نمی‌شود.
- ۴
تخصیص منابع و کالاهای هر عملیات
از منوی سه‌نقطه هر ردیف، «منابع تخصیص داده شده» را بزنید تا پنجره کالاهای همان عملیات باز شود. با زبانه‌های بالا بین «همه»، «مصالح» و «نیروی انسانی» جابه‌جا شوید و با «افزودن کالا» نام، واحد، مقدار، بهای برآورد و دسته‌بندی را ثبت کنید؛ جمع کل همان زبانه در پایین جدول نمایش داده می‌شود.
نکته: اگر زبانه «نیروی انسانی» را انتخاب کرده باشید، فرم افزودن همان دسته را از قبل انتخاب‌شده باز می‌کند.
- ۵
کار با نمودار گانت
با اسکرول موس زوم کنید، با درگ جابجا شوید. خط زرد عمودی «امروز» است و نوارها بر اساس وضعیت رنگ می‌گیرند. با دکمه «وابستگی‌ها» خطوط رابطه را پنهان یا نمایش دهید و با دکمه جهت، چیدمان راست‌به‌چپ/چپ‌به‌راست را عوض کنید.
- ۶
راهنمای رنگ‌ها و خطوط
دکمه «؟» کنار عنوان گانت را بزنید تا راهنمای رنگ نوارها (فیروزه‌ای، زرد، قرمز) و انواع خطوط وابستگی با نمونه تصویری باز شود.
- ۷
ویرایش سریع ردیف‌ها
برای تغییر عنوان، تاریخ‌ها یا درصد پیشرفت بدون باز کردن فرم کامل، از ویرایش سریع ردیف استفاده کنید. برای تغییرات کامل‌تر، ردیف را از فرم ویرایش کنید.
- ۸
تعویض نما (گانت / لیست)
از بالای صفحه بین نمای گانت و نمای لیست جابجا شوید. نمای لیست جدولی با تاریخ شروع/پایان، مدت و پیشرفت است و برای مرور سریع همه ردیف‌ها مناسب است؛ نمای گانت برای تحلیل زمانی.
- ۹
چاپ گانت
دکمه چاپ را بزنید؛ اندازه کاغذ (A4 تا A1 یا دلخواه)، قالب «نمودار گانت» یا «جدول + گانت» و گزینه‌های سربرگ را انتخاب کنید.
فیلم آموزشی برنامه زمان‌بندی و نمودار گانت
به‌زودی ...
فیلم آموزشی این بخش در حال آماده‌سازی است.
توضیح کامل
ساختار سلسله‌مراتبی و رفتار فعالیت اصلی
روش درست ساختن برنامه این است: اول یک «فعالیت اصلی» به‌عنوان سرگروه بسازید (مثلاً «ساخت» یا «تاسیسات»)، بعد عملیات‌های اجرایی را زیرش قرار دهید. فعالیت اصلی فقط عنوان و دسته است؛ تاریخ و پیشرفت خودش را از زیرمجموعه‌هایش می‌گیرد — اگر تاریخ شروع یا پایان هر کدام از عملیات زیرمجموعه از بازه فعلی بیرون‌تر برود، شروع و پایان سرگروه خودکار گسترش می‌یابد تا کل زیرمجموعه‌ها را پوشش دهد.
همین رفتار باعث می‌شود نوار سرگروه روی گانت همیشه معرف کل بازه زیرمجموعه‌هایش باشد؛ نیازی نیست (و نمی‌توانید) برای سرگروه تاریخ دستی بنویسید. اگر می‌خواهید عملیاتی تاریخ مستقل داشته باشد، آن را عملیات اجرایی معمولی ثبت کنید و تیک «فعالیت اصلی» را نزنید.
وابستگی‌های زمانی و محاسبه تاریخ‌ها
چهار نوع رابطه وابستگی دارید: شروع به شروع، پایان به شروع، شروع به پایان و پایان به پایان. وقتی عملیاتی وابسته است، تاریخ آزادش از عملیات والد محاسبه می‌شود — مثلاً در «پایان به شروع»، عملیات وابسته نمی‌تواند قبل از پایان والد شروع شود. به همین دلیل تاریخ عملیات وابسته را مستقیم نمی‌توان تغییر داد؛ اول باید وابستگی را بردارید یا والد را جابجا کنید.
در گانت، هر نوع رابطه خط و رنگ خودش را دارد (راهنمای کامل رنگ‌ها و خطوط با دکمه «؟» کنار گانت باز می‌شود) و با دکمه «وابستگی‌ها» می‌توانید همه خطوط را یکجا پنهان یا نمایش دهید.
پیوند میان عملیات اجرایی و زمان‌بندی
در نسخه‌های جدید، هنگام ایجاد یک برنامه در زمان‌بندی می‌توانید مستقیماً از لیست عملیات‌های اجرایی پروژه که در گزارش‌های کارگاه یا سامانه ثبت شده‌اند استفاده کنید. در این حالت سیستم بدون ایجاد رکورد اضافی در سرور، مستقیماً برای همان عملیات بازه زمانی و وابستگی تعریف می‌کند.
تخصیص منابع: کالاهای هر عملیات
هر عملیات اجرایی می‌تواند فهرست کالای خودش را داشته باشد. از منوی سه‌نقطه هر ردیف زمان‌بندی گزینه «منابع تخصیص داده شده» را بزنید تا پنجره همان عملیات باز شود؛ همان پنجره از صفحه «مدیریت عملیات‌های اجرایی» با دکمه «تخصیص منابع» هم در دسترس است، پس هر جای پروژه باشید به فهرست کالاها می‌رسید.
در بالای پنجره زبانه‌های دسته‌بندی می‌بینید: «همه»، «مصالح» و «نیروی انسانی» — هرکدام با شمار خودش. با «افزودن کالا» نام، واحد، مقدار و بهای برآورد را وارد می‌کنید؛ دسته‌بندی از همان زبانه‌ای که انتخاب کرده‌اید از قبل انتخاب‌شده باز می‌شود. جمع کل کالاهای همان زبانه در پایین جدول نمایش داده می‌شود و با دکمه پرینت می‌توانید فهرست کل کالاهای پروژه را به تفکیک دسته، همراه با خلاصه تعداد و مبلغ هر دسته، چاپ کنید.
همین کالاها زنده‌ترین نقطه اتصال پروژه‌اند: در گزارش کار مقدار مصرف روزانه‌شان را وارد می‌کنید و در صفحه هزینه‌ها، هزینه مصرف را به آن‌ها وصل می‌کنید — بنابراین برآورد، خرید و مصرف هر کالا کنار هم دیده می‌شود.
- مصالح: سیمان، میلگرد، آجر، شن و هر کالای فیزیکی
- نیروی انسانی: بنّا، آرماتوربند، کارگر ماهر و هر نیروی کار
- پرینت کالاها: فهرست کامل کالاهای پروژه به تفکیک دسته‌بندی با جمع کل
بودجه و هزینه هر عملیات
برای هر عملیات، بودجه برآوردی و هزینه انجام‌شده اختیاری است. این مبالغ در چاپ جدول زمان‌بندی و خروجی اکسل می‌آیند تا مقایسه برنامه و اجرا در همان سند ممکن باشد.
نکات چاپ گانت
دکمه چاپ، اندازه کاغذ را از A4 تا A1 افقی یا دلخواه می‌پرسد — پروژه‌های بزرگ با نوارهای زیاد، روی کاغذ بزرگ خواناتر درمی‌آیند. دو قالب دارید: «نمودار گانت» فقط نمودار است و «جدول + گانت» جدول عملیات را کنار نمودار می‌گذارد؛ برای جلسات مدیریتی که باید هم زمان و هم جزئیات دیده شود، قالب دوم را پیشنهاد می‌کنیم.
امکانات کلیدی
- امکان انتخاب از عملیات‌های اجرایی موجود در پروژه یا تعریف عنوان جدید
- تفکیک کاملاً شفاف و مشخص میان سرگروه در گانت (فعالیت اصلی) با عملیات اجرایی
- دسترسی سریع به صفحه اختصاصی مدیریت عملیات‌های اجرایی پروژه
- ساختار سلسله‌مراتبی: فعالیت سرگروه ← عملیات ← زیرعملیات
- تخصیص منابع هر عملیات: ثبت کالا با نام، واحد، مقدار و بهای برآورد در دو دسته «مصالح» و «نیروی انسانی»
- پنجره «منابع تخصیص داده شده» با زبانه‌بندی دسته‌ها، شمارش و جمع کل، و باز شدن از منوی هر ردیف
- چاپ جداگانه فهرست کالاهای پروژه به تفکیک دسته‌بندی همراه با خلاصه جمع
- وابستگی‌های زمانی شروع/پایان بین عملیات‌ها (SS, FS, SF, FF)
- دو نمای گانت و لیست با یک کلیک
- نمودار گانت با زوم اسکرول، جابجایی و جهت راست‌به‌چپ/چپ‌به‌راست
- رنگ‌بندی وضعیت: در حال اجرا، نزدیک مهلت، دارای تأخیر
- خطوط وابستگی بین عملیات‌ها روی گانت (قابل پنهان/نمایش)
- راهنمای رنگ‌ها و وابستگی‌ها داخل صفحه (دکمه «؟»)
- ویرایش سریع ردیف‌ها بدون باز کردن فرم کامل
- چاپ گانت با انتخاب اندازه کاغذ (A4 تا A1 و دلخواه) و قالب نمودار یا جدول+گانت
سؤالات پرتکرار
توضیح فیلدها و اثرشان
روی هر فیلد بزنید تا توضیح کامل، حالت پر/خالی و جایی که روی آن اثر می‌گذارد را ببینید.
چه می‌کند؟: عنوان عملیات یا انتخاب از میان عملیات‌های ثبت‌شده در پروژه
اگر پر شود: در لیست و نمودار گانت قرار می‌گیرد
اگر خالی باشد: ثبت انجام نمی‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:لیستگانتچاپچه می‌کند؟: تبدیل ردیف به دسته‌بندی ساختاری در گانت بدون درصد پیشرفت مستقل
اگر پر شود: بازه زمانی خود را بر اساس زیرمجموعه‌هایش گسترش می‌دهد
اگر خالی باشد: ردیف به عنوان عملیات اجرایی مستقل ثبت می‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:گانتساختار درختیچه می‌کند؟: قرار دادن این عملیات زیرمجموعه یک فعالیت سرگروه
اگر پر شود: در زیرشاخه سرگروه مربوطه قرار می‌گیرد
اگر خالی باشد: در سطح اول گانت چارت قرار می‌گیرد
جایی که اثر می‌گذارد:گانتچه می‌کند؟: بازه زمانی عملیات؛ طول نوار گانت
اگر پر شود: نوار گانت و هشدار تأخیر/نزدیک مهلت محاسبه می‌شود
اگر خالی باشد: ردیف بدون نوار در گانت می‌ماند
جایی که اثر می‌گذارد:گانتهشدارهاچاپچه می‌کند؟: میزان پر شدن نوار گانت از سمت چپ
اگر پر شود: نوار و لیست به‌روز می‌شوند؛ ۱۰۰٪ یعنی تکمیل
اگر خالی باشد: صفر در نظر گرفته می‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:گانتلیستچه می‌کند؟: رابطه این عملیات با عملیات دیگر (شروع به شروع، پایان به شروع، شروع به پایان، پایان به پایان)
اگر پر شود: با تغییر تاریخ والد، تاریخ آزاد این عملیات خودکار تنظیم می‌شود و خط رابطه روی گانت کشیده می‌شود
اگر خالی باشد: عملیات مستقل است
جایی که اثر می‌گذارد:گانتتاریخهاچه می‌کند؟: عنوان کالای تخصیص‌یافته به عملیات، مثلاً سیمان یا پیمانکار بتن‌ریزی
اگر پر شود: در پنجره کالاها، در گزارش کار و در چاپ فهرست کالاها دیده می‌شود
اگر خالی باشد: ثبت انجام نمی‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:گزارش کارصفحه هزینه‌هاچاپ کالاهاچه می‌کند؟: واحد شمارش کالا مثل کیسه، متر مربع یا روز کاری
اگر پر شود: کنار مقدار مصرف در گزارش کار و کنار نام کالا در چاپ می‌آید
اگر خالی باشد: در گزارش کار «عدد» نمایش داده می‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:گزارش کارچاپ کالاهاچه می‌کند؟: مقدار برآوردی که برای کل آن عملیات در نظر گرفته شده
اگر پر شود: مبنای محاسبه «مانده» در گزارش کار و درصد پیشرفت هزینه در صفحه هزینه‌ها است
اگر خالی باشد: مصرف بیش از مصوب کنترل نمی‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:گزارش کارصفحه هزینههاچه می‌کند؟: قیمت واحد کالا؛ مبنای محاسبه جمع کل و هزینه هر عملیات
اگر پر شود: جمع کالاها و هزینه مصرف‌شده در صفحه هزینه‌ها محاسبه می‌شود
اگر خالی باشد: ثبت انجام نمی‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:جمع کل کالاهاصفحه هزینه‌هاچاپ کالاهاچه می‌کند؟: تفکیک کالای فیزیکی از نیروی کار در زبانه‌ها، جمع‌ها و چاپ
اگر پر شود: کالا در زبانه درست خودش شمرده و چاپ می‌شود
اگر خالی باشد: پیش‌فرض «مصالح» در نظر گرفته می‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:زبانه‌های پنجره کالاهاچاپ کالاهاچه می‌کند؟: مبالغ ریالی برنامه و اجرای عملیات
اگر پر شود: در گزارش‌ها و چاپ جدول زمان‌بندی می‌آید
اگر خالی باشد: بدون مبالغ نمایش داده می‌شود
جایی که اثر می‌گذارد:چاپگزارش اکسل